Şahıs Şirketi vs. Limited Şirket: Önemli Noktalar

Kendi işinizi kurmak elbette heyecan verici olsa da genellikle işletme yapısını seçmek gibi pek de heyecan verici olmayan kararlar almayı gerektirir.

Bu kararlardan biri, işletmenizi şahıs şirketi mi yoksa limited şirket olarak mı kuracağınıza karar vermektir. Bu karar, yasal uyum yükümlülüklerini, vergi ödeme şeklinizi ve kişisel sorumluluğu önemli ölçüde etkileyebilir.

Şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki farkları karşılaştırarak, işletmenize en uygun türün hangisi olduğuna karar verin.

Şahıs şirketi nedir?

Şahıs şirketi, tek bir gerçek kişi tarafından kurulan ve işletilen işletme türüdür. Kuruluş süreci diğer şirket türlerine göre daha basit ve düşük maliyetlidir. Şahıs şirketinde elde edilen kazanç, işletme sahibinin gelir vergisi kapsamında vergilendirilir. Bu yapı serbest meslek erbapları, küçük ölçekli işletmeler ve talep üzerine baskı (“print-on-demand”) yapan girişimciler gibi düşük başlangıç maliyetine sahip işletmeler tarafından sıklıkla tercih edilir.

Şahıs şirketinin avantajları

İşletmenizi şahıs işletmesi olarak yürütmenin başlıca avantajlarından bazıları şunlardır:

• Tam kontrol. İşletmenizin tek sahibi olarak, tüm kararları kendiniz alırsınız ve işletmenizi devretme ve yönetme konusunda kararları tek başınıza verebilirsiniz.
• Kolaylık. Şahıs şirketinin kuruluş süreci, diğer şirket türlerine göre daha az işlem gerektirir.
• Tüm kârınızı kendinize saklayın. Tek sahip olarak, tüm kârı (tabii ki vergiler düşüldükten sonra) siz alırsınız.
• Basit vergi beyannamesi. Şahıs işletmesi sahipleri, işletme kârı üzerinden yalnızca kişisel gelir vergisi öderler.

Limited şirket nedir?

Limited şirket, bir veya daha fazla ortak tarafından kurulabilen ve tüzel kişiliğe sahip bir şirket türüdür. Ortakların sorumluluğu, kural olarak şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. Şahıs şirketine kıyasla daha güçlü bir hukuki yapı sunan limited şirketler, küçük ve orta ölçekli işletmeler tarafından sıklıkla tercih edilir.

Türkiye’de limited şirket kuruluşu, şirket sözleşmesinin hazırlanması, ticaret siciline tescil edilmesi ve vergi dairesi ile ilgili diğer resmi işlemlerin tamamlanmasını gerektirir.

Limited şirketin avantajları

Bir limited şirket kurmanın başlıca avantajları şunlardır:

• Ortakların sorumluluğu sınırlıdır. Şirket borçlarından dolayı ortaklar, kural olarak yalnızca şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sorumludur. Bu durum, kişisel mal varlıklarının korunmasına katkı sağlar.
• Daha kurumsal bir yapı sunar. Tüzel kişiliğe sahip olması, müşteriler, tedarikçiler ve iş ortakları nezdinde güvenilirliği arttırabilir.
• Ortaklı yapı kurmaya uygundur. Bir veya birden fazla ortakla kurulabildiği için işletmenin büyümesi ve yeni ortakların katılımı daha kolay olabilir.
• Finansmana erişimi kolaylaştırabilir. Limited şirketler, bankalar ve diğer finans kuruluşlarıyla çalışırken daha kurumsal bir yapıya sahip olduklarından finansman ve ticari işbirlikleri açısından avantaj sağlayabilir.

Limited şirket vs. şahıs şirketi: Aralarındaki fark nedir?

Şahıs şirketi ile limited şirket birçok açıdan birbirine benzese de aralarında önemli farklar bulunur. Her ikisi de tek kişi tarafından kurulabilir ve ticari faaliyet yürütmek için kullanılabilir. Ancak vergilendirme, hukuki yapı, kuruluş süreci ve ortakların sorumluluğu gibi konularda önemli farklılıklar vardır. İşletmeniz için en uygun şirket türünü belirlerken bir mali müşavir veya vergi uzmanından destek almanız faydalı olacaktır.

Sorumluluk

Limited şirket

• Ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir.
• Kural olarak ortakların kişisel mal varlıkları şirket borçlarından korunur.
• Ortakların sorumluluğu, kural olarak şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır.
• İstisnai durumlarda ortaklar kişisel sorumlulukla karşı karşıya kalabilir.

Şahıs şirketi

• İşletme ile sahibi arasında ayrı bir tüzel kişilik bulunmaz.
• İşletme borçları nedeniyle kişisel mal varlığı da sorumluluk kapsamında olabilir.
• İşletme sahibi, işletmenin borçlarından kişisel olarak sorumludur.
• İşletmeyle ilgili hukuki yükümlülükler doğrudan işletme sahibini etkiler.

Vergiler

Limited şirket

• Kurumlar vergisine tabidir.
• Şirket kazancı kurumlar vergisi hükümlerine göre vergilendirilir.
• Ortaklara dağıtılan kâr payları, yürürlükteki vergi mevzuatına göre ayrıca vergilendirilebilir.
• Vergi planlaması ve yükümlülükler için bir mali müşavirden destek alınması önerilir.

Şahıs şirketi

• Gelir vergisine tabidir.
• İşletme kazancı, işletme sahibinin geliri olarak vergilendirilir.
• Vergi oranı, elde edilen kazanca göre artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre belirlenir.
• Faaliyetin niteliğine göre geçici vergi, KDV ve diğer yasal yükümlülükler doğabilir.

Maliyetler

Limited şirket

• Kuruluş maliyetleri genellikle daha yüksektir.
• Muhasebe, noter, ticaret sicili ve diğer resmi işlemler nedeniyle düzenli giderleri daha fazladır.
• Daha fazla idari ve yasal yükümlülük içerir.
• Şirketin faaliyet konusu ve büyüklüğüne bağlı olarak ek uyum maliyetleri doğabilir.

Şahıs şirketi

• Kuruluş maliyetleri genellikle daha düşüktür.
• Muhasebe ve diğer işletme giderleri çoğu zaman daha sınırlıdır.
• Kuruluş ve yönetim süreci daha basittir.
• İdari yükümlülükleri, limited şirkete kıyasla daha azdır.

Daha fazla bilgi: İşletme Sahibi Nedir ve Nasıl Olunur?

Finansman

Limited şirket

• Banka kredileri ve diğer finansman kaynaklarına erişimde avantaj sağlayabilir.
• Kurumsal yapısı nedeniyle bazı kredi kuruluşları ve iş ortakları tarafından daha güvenilir değerlendirilebilir.
• Yeni ortaklar alınarak sermaye arttırımı yapılabilir.
• Yatırım almak isteyen işletmeler için daha uygun bir yapı sunabilir.

Şahıs şirketi

• Finansman seçenekleri daha sınırlı olabilir.
• Finansman, çoğu zaman işletme sahibinin kişisel mali durumuna bağlıdır.
• Büyük ölçekli yatırım çekmek daha zor olabilir.
• Ortak alınmak istenirse şirket yapısının değiştirilmesi gerekir.

Yönetim ve kontrol

Limited şirket

• Tek ortaklı veya birden fazla ortaklı olarak kurulabilir.
• Yönetim yapısı şirket sözleşmesine göre belirlenebilir.
• İhtiyaç duyulması halinde yeni ortaklar eklenebilir.
• Birden fazla ortakla yönetim ve karar alma süreçleri paylaşılabilir.

Şahıs şirketi

• Tek kişi tarafından kurulur ve yönetilir.
• İşletmeyle ilgili kararlar doğrudan işletme sahibi tarafından alınır.
• Ortak eklemek için şirket türünün değiştirilmesi gerekir.
• İşletmenin yönetiminden ve yükümlülüklerinden işletme sahibi sorumludur.

Yasal gereklilikler

Limited şirket

• Ticaret siciline tescil edilmesi ve ilgili resmi kuruluş işlemlerinin tamamlanması gerekir.
• Şirket sözleşmesi hazırlanması zorunludur.
• Ticaret unvanı ve diğer kuruluş şartlarının ilgili mevzuata uygun olması gerekir.
• Muhasebe, vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin düzenli olarak yerine getirilmesi gerekir.

Şahıs şirketi

• Kuruluş süreci genellikle daha basit ve hızlıdır.
• Vergi mükellefiyeti açılışı ve faaliyet konusuna göre gerekli izin veya ruhsatların alınması gerekebilir.
• Kuruluş işlemleri limited şirkete kıyasla daha az resmiyet içerir.
• Devam eden idari yükümlülükleri genellikle daha azdır.

Güvenilirlik

Limited şirket

• Daha kurumsal bir imaj sunabilir.
• Müşteriler, tedarikçiler ve iş ortakları nezdinde güven oluşturabilir.
• İş ortaklığı ve büyüme planları açısından avantaj sağlayabilir.
• Daha büyük ölçekli ticari ilişkiler için tercih edilebilir.

Şahıs şirketi

• Daha küçük ölçekli veya bireysel bir işletme olarak algılanabilir.
• Bazı müşteriler ve iş ortakları tarafından daha az kurumsal görülebilir.
• Küçük işletmeler ve bireysel girişimciler için uygun bir yapı sunar.
• İşletmenin büyümesi halinde farklı bir şirket türüne geçiş değerlendirilebilir.

Ne zaman bir şahıs şirketi kurmalısınız?

Küçük işletmeniz için doğru şirket türünü seçmek önemli bir karardır. Şahıs şirketi ile limited şirket arasında kararsızsanız aşağıdaki durumları değerlendirebilirsiniz:

• İşletmenizin riski düşükse. Serbest yazarlık, danışmanlık veya benzer düşük riskli faaliyetlerde bulunuyorsanız, şahıs şirketi sizin için uygun bir seçenek olabilir.
• Yeni bir iş fikrini deniyorsanız. Şahıs şirketi, kuruluş sürecinin daha basit ve maliyetinin daha düşük olması nedeniyle iş fikrinizi test etmek isteyen girişimciler için avantaj sağlayabilir.
• İşletmeniz küçük ölçekliyse. Ek gelir elde etmek amacıyla yürüttüğünüz veya sınırlı ölçekte faaliyet gösteren bir işletme için şahıs şirketi pratik bir tercih olabilir.

Ne zaman bir limited şirket kurmalısınız?

Aşağıdaki durumlarda limited şirket sizin için daha uygun bir seçenek olabilir:

• Faaliyetiniz daha yüksek hukuki veya mali risk içeriyorsa. Perakende satış, üretim veya çalışan istihdamı gibi alanlarda faaliyet gösteriyorsanız, limited şirketin sunduğu sınırlı sorumluluk avantajı önemli olabilir.
• İşletmenizi büyütmeyi planlıyorsanız. Yeni ortaklar almayı, işletmenizin ölçeğini büyütmeyi veya daha kurumsal bir yapı oluşturmayı hedefliyorsanız, limited şirket daha uygun olabilir.
• Daha kurumsal bir imaj oluşturmak istiyorsanız. Limited şirket yapısı, müşteriler, tedarikçiler ve iş ortakları nezdinde daha kurumsal bir izlenim bırakabilir.

Şahıs şirketi ile limited şirketin vergilendirilmesi

İşletme türünü seçerken vergilendirme şekli de önemli bir kriterdir.

Şahıs şirketlerinde işletmenin kazancı, işletme sahibinin geliri olarak değerlendirilir ve gelir vergisi hükümlerine göre vergilendirilir.

Limited şirketlerde ise şirket kazancı kurumlar vergisine tabidir. Ortaklara dağıtılan kâr payları, yürürlükteki vergi mevzuatı kapsamında ayrıca vergilendirilebilir.

İşletmeniz için en uygun şirket türünü belirlerken, güncel vergi yükümlülüklerini değerlendirmek amacıyla bir mali müşavir veya vergi uzmanından destek almanız faydalı olacaktır.

Şahıs şirketleri için giderler

Şahıs şirketi sahipleri, vergi mevzuatı kapsamında gider olarak kabul edilen işletme harcamalarını kazançlarından düşebilir. Bunlara örnek olarak şunlar verilebilir:

• İş amacıyla kullanılan ofis veya çalışma alanına ilişkin giderler
• İş seyahati ve faaliyete ilişkin ulaşım giderleri
• Ekipman, yazılım ve ofis malzemeleri
• Pazarlama ve reklam giderleri
• Muhasebe, mali müşavirlik ve hukuk danışmanlığı gibi profesyonel hizmet giderleri
• Faaliyetle ilgili sigorta giderleri

İşletmeyle ilgili giderlerin belgeli olması ve kişisel harcamalardan ayrı tutulması önemlidir.

Limited şirketler için giderler

Limited şirketler de vergi mevzuatı kapsamında gider olarak kabul edilen işletme harcamalarını kazançlarından düşebilir.

• İşletmeye ait gelir ve giderlerin şirket kayıtlarında düzenli şekilde takip edilmesi gerekir.
• Şirket ile ortakların kişisel harcamalarının birbirinden ayrı tutulması muhasebe süreçlerini kolaylaştırır.
• Düzenli kayıt tutulması, vergi yükümlülüklerinin doğru şekilde yerine getirilmesine katkı sağlar.

Sorumluluk koruması: Şahıs şirketi vs. limited şirket

Şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki temel farklardan biri, ortakların veya işletme sahibinin sorumluluğudur. Şahıs şirketinde işletme ile sahibi arasında ayrı bir tüzel kişilik bulunmadığından, işletme borçları ve yükümlülükleri nedeniyle işletme sahibinin kişisel mal varlığı da sorumluluk kapsamında olabilir.

Limited şirket ise ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Bu nedenle ortakların sorumluluğu, kural olarak şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır ve kişisel mal varlıkları şirket borçlarından korunur. Ancak bazı istisnai durumlarda, ortaklar kişisel sorumlulukla da karşı karşıya kalabilir.

Şahıs şirketinden limited şirkete geçiş

Şahıs şirketinden limited şirkete geçiş yapmayı planlıyorsanız aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:

1. Şirketiniz için bir ticaret unvanı belirleyin. Seçeceğiniz unvanın ilgili mevzuata uygun olması gerekir.
2. Şirket sözleşmesini hazırlayın. Limited şirket kuruluşu için şirket sözleşmesi hazırlanması zorunludur.
3. Kuruluş işlemlerini tamamlayın. Şirketin ticaret siciline tescil edilmesi ve gerekli resmi başvuruların yapılması gerekir.
4. Vergi ve diğer resmi kayıtları oluşturun. Faaliyetinize göre ilgili vergi ve diğer yasal yükümlülükler yerine getirilmelidir.
5. İşletme bilgilerinizi güncelleyin. Banka hesaplarınızı, faturalarınızı, sözleşmelerinizi, ruhsatlarınızı ve diğer resmi kayıtlarınızı yeni şirket yapınıza uygun şekilde güncelleyin.
6. Gerekli varlık ve sözleşmeleri devredin. İşletme varlıkları ile mevcut sözleşmelerin, gerektiğinde yeni şirkete devredilmesi gerekebilir.

Şahıs şirketinden limited şirkete geçiş süreci işletmenin durumuna göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle, süreci planlarken bir mali müşavir veya hukuk uzmanından destek almanız faydalı olacaktır.

Yeni işinize bir adım daha yaklaşın

Bir şirket kurmak, işletmenizi resmi olarak faaliyete geçirmenin önemli adımlarından biridir. Doğru şirket türünü seçmek, sorumluluk, vergilendirme, yönetim ve gelecekteki büyüme planlarınız açısından önemli avantajlar sağlayabilir.

İster şahıs şirketi ister limited şirket kurmayı tercih edin, en uygun yapı işletmenizin ihtiyaçlarına ve hedeflerinize bağlıdır. Karar vermeden önce bir mali müşavir veya hukuk uzmanından görüş almanız faydalı olabilir.

SORUMLULUK REDDİ: Bu kılavuzlar yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel hukuki veya vergi danışmanlığı niteliği taşımaz. Ülkenize ve durumunuza özgü bilgiler için lütfen bağımsız hukuki danışmanlara ve kendi vergi danışmanlarınıza başvurun. Shopify, bu kılavuzları kullanmanız veya bunlara güvenmenizden dolayı size karşı hiçbir şekilde sorumlu değildir.